شبی که داود فتحعلی‌بیگی یزیدِ «بازار شام» شد/ تابلوهای تمام‌شده نقاشان و خطاطان روی دیوار رفت

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایران‌تئاتر، ششمین شب از  رویداد «خیمه هنر» در حالی شامگاه جمعه ۱۲ تیرماه در محوطه مجموعه تئاتر شهر برگزار شد که داود فتحعلی‌بیگی؛ آقای نمایش ایرانی با شبیه‌خوانی نقش یزید به تعزیه «بازار شامِ» گروه علی صابر از کُردان پیوست. این استاد نمایش ایرانی، روی صحنه در حالی طعنه‌های‌ تلخ یزید به سر بریدهٔ حسین(ع) را، ازجمله: «ای زیب عرش دوش پیمبر خوش آمدی/ ای جانشین حیدر صفدر خوش آمدی» می‌خواند که آشکارا منقلب شده بود و اشک می‌ریخت. او گفت‌وگوی میان یزید با سرهای بریده را از جمله نکات قابل توجه تعزیه «بازار شام» برشمرد و با اشاره به ادامه آن: «با پا نخواستی که بیایی حضور ما/ ای شاه تشنه‌کام تو با سر خوش آمدی/ تنها نخواستی که بیایی حضور ما/ با عون و قاسم و علی‌اکبر خوش آمدی…» از لزوم توجه تعزیه‌خوان و تماشاگر تعزیه، به طعنه‌ تلخ نهفته در این خوش‌آمدگویی‌ گفت.

در «بازار شام» چه گذشت؟/ گزارش‌دادن شمر به یزید و گفت‌وگوی یزید با سرهای بریده   

این بازیگر پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون با اشاره به این که تعزیه «بازار شام» اگرچه جزو تعزیه‌های غریب به شمار نمی‌رود اما تنها در ماه محرم خوانده می‌شود، افزود: «شخصیت اصلی «بازار شام» یزید است و بخش اصلی آن‌چه در «بازار شام» به تماشا گذاشته می‌شود گزارش‌دهی شمر به او از وقایع کربلا و گفت‌وگوی یزید با سرهای بریده است. البته که حتی امام سجاد(ع) نیز در این تعزیه خطبه می‌خواند که در نسخه‌ اجراشده به علت محدودیت زمانی حذف و نسخه‌ای کوتاه‌تر خوانده شد. مثل بعضی از حوادث دیگر که حذف شد مانند فرنگیِ «بازار شام». ضمن این که تعزیه «وفات رقیه(س)» که در امتداد «بازار شام» آمد تعزیه‌ای جداست اما گاهی اوقات این دو تعزیه را کوتاه، بخش‌هایی از هر دو را حذف و به یکدیگر وصل‌شان می‌کنند.»  

این نمایشنامه‌نویس و کارگردان نمایش‌های ایرانی با اشاره به سابقه‌اش در تعزیه‌خوانی، توضیح داد که اگرچه به فارسی شهادت‌خوانی نکرده (موافق‌خوانی که در پایان مجلس شهید می‌شود و تعزیه به نام اوست) اما به ترکی هم شهادت‌خوانی کرده و هم شمرخوانی (متبحرترین مخالف‌خوان که از نظر سابقه و کسوت هم‌تراز با امام‌خوان‌ است) داود فتحعلی‌بیگی، از سال‌هایی که مدیریت تالار محراب (۱۳۷۴-۱۳۶۵) را بر عهده داشت و گاهی اوقات همراه با گروه زنده‌یاد هاشم فیاض تعزیه‌خوانی می‌کرد، یاد کرد. شبیه‌خوانی نقش راهب در تعزیه «دیر راهب» در تالار محراب و شبیه‌خوانی نقش فرنگی در تعزیه «بازار شام» در فرهنگسرای اندیشه، هر دو زیر نظر هاشم فیاض ازجمله نمونه‌هایی بود که فتحعلی‌بیگی از آن‌ها نام ‌برد. او همچنین گروه ترکی تعزیه سلطانیه زنجان و سال‌ها موافق‌خوان و مخالف‌خوان بودن تعزیه‌های ترکی ازجمله در نقش حُر، حارث و ابن زیاد را یادآوری کرد.

از سنج و دمام‌ تا سازهای بادی/ نوای «چَمَر و رارا» و «نغمه‌های افلاکی»  

پرده شب ششم «خیمه هنر» هم‌چون شب‌های پیش با سنج و دمام‌زنی گروه «آوای ساحل» گشوده شد. پس از آن گروه سرود «نسل سلیمانی» از ورامین متشکل از دختران و پسران دبستانی با مربی‌گری زینب بوربور به اجرای چهار قطعه پرداخت. شعرخوانی رضا یزدانی که ازجمله آثارش می‌توان به «حاشا» و «حجرۀ شمارۀ دو» اشاره کرد بخش دیگری از رویداد «خیمه هنر» را شکل داد. اجرای دو گروه دیگر؛ «گروه چَمَر و رارا» به خوانندگی رحمت‌الله غیاثوند و «گروه نغمه‌های افلاکی زاگرس» به سرپرستی طاهر مرادی، ازجمله بخش‌هایی بود که پیش از اجرای تعزیه برگزار شد. حسین مرادی (نوازنده دهل)، داود بیرانوند (نوازنده سرنا) و نیما نقوی (نوازنده کمانچه) نوازندگان «گروه چَمَر و رارا» بودند. سوگ‌خوانی مجید عبدالهی که پیش از ارکستر سازهای بادی سینا ذکایی به اجرا پرداخت، ازجمله بخش‌های پایانی «خیمه هنر» بود.

تابلوهایی که روی دیوار رفت

در شب ششم از  «خیمه هنر»، تابلوهای تمام‌شده نقاشان و خطاطانی که از شب نخست این رویداد شروع به خلق اثر کرده بودند روی دیوار رفت. هنرمندان خوشنویس حاضر در این رویداد؛ هانی شرار، اسماعیل کرامتی، منصور خرمی، عاطفه دامن‌باغ، شقایق میری، مونا محسنی، یونس چناری، مهدی سهرابی، شهروز نوراللهی، مسعود پورزارعی و شایان مهرپرور بودند. هنرمندان نقاش نیز شامل اساتید نقاشی قهوه‌خانه‌ای؛ عباس برزگر گنجی، سعید مسیبی و سهیل مسیبی می‌شدند. دیگر نقاشان حاضر در این رویداد عبارت بودند از؛ محبوبه پهلوان، موحد بیرانوند، زهرا صفی‌آبادی، سعید صفی‌آبادی، مریم شرافتی و حبیبه یوسفی.

این نقاشان و خطاطان از آغاز دومین دوره «خیمه هنر»، یکشنبه هفتم تیرماه، در گوشه‌ای از محوطهٔ مجموعهٔ‌ تئاتر شهر در حال تکمیل تابلوهای خود بودند و هر شب تعدادی‌شان در حال آغاز، تکمیل و اتمام اثرشان دیده می‌شدند. دو هنرمند هنرهای چیدمان (اینستالیشن) و نقاشیخط؛ یکی حبیبه یوسفی و دیگری هانی شرار نیز (به ترتیب) در حال تکمیل چیدمانی با موضوع ناو دنا و تکمیل نقاشیخطی از بیت نخست ترکیب‌بند مشهور محتشم کاشانی؛ «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» بودند.

ازجمله هنرمندان حاضر در این مراسم می‌توان به تاجبخش فنائیان؛ مدرس، مولف، نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر، محمد میرزمانی؛ موسیقی‌دان، آهنگساز و رهبر ارکستر، کاظم هژیرآزاد؛ بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، عباس یاری؛ روزنامه‌نگار و منتقد سینما، داوود داداشی؛ هنرمند عرصه نمایش ایرانی و سیاه‌بازی و… اشاره کرد. مهدی شفیعی؛ معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدمهدی احمدی؛ مشاور عالی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرکل حوزه وزارتی، اتابک نادری؛ مدیرکل هنرهای نمایشی، بابک رضایی؛ مدیرکل دفتر موسیقی، محسن سلیمانی‌فارسانی؛ مدیرعامل انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس و… ازجمله دیگر حاضران در ششمین شب «خیمه هنر» بودند.   

«خیمه هنر»؛ حاصل هم‌افزایی تمامی زیرمجموعه‌های معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از یکشنبه، هفتم تا سه‌شنبه، شانزدهم تیر هر روز از ساعت ۱۸ و ۴۵ دقیقه با بخش‌هایی ازجمله مجالس پرده‌خوانی، تعزیه، شعرخوانی و اجرای موسیقی در محوطه مجموعه تئاتر شهر در حال برگزاری است.

59243